Historiek van Kuregem1

Kuregem was een 19de-eeuwse industriewijk waar vooral aan textiel-, metaal- en vleesnijverheid werd gedaan. Dat gebied samen met een aantal nieuwe wijken, vormt nog steeds het wijkgebied van Kuregem.

De textielnijverheid: het begin

Textielnijverheid zorgde reeds in de vroege middeleeuwen voor een enorme bron van inkomsten in de stad Brussel. Kuregem nam dankzij zijn ligging een groot deel van deze industriebedrijvigheid in. Haar ligging dichtbij de Zenne was van levensbepalend belang. Om tot textiel te komen was water alleen al onmisbaar. Men gebruikte water om wol en katoen te wassen, te spoelen en te verven. Daarbij kwam ook nog eens dat in 1832 het kanaal Brussel-Charleroi geopend werd en dit de aanvoer van steenkool en staal vergemakkelijkte. Het werd al snel duidelijk dat Kuregem het centrum van de textielnijverheid werd in Brussel. In het begin van de 19de eeuw bevonden alle nieuwe technische snufjes van de textielindustrie zich in de buurt van Kuregem. Het moet dan ook niet gezegd worden dat door deze opgang van de industrie in dit gebeid, de eigenaars van deze fabrieken al snel uitgroeiden tot de machtigste personen in de gemeente (Jorez, Eloy).

De opkomst van de metaalnijverheid

Door de komst van het kanaal Brussel-Charleroi ontstond in Kuregem ook een nieuwe industriële tak:: de metaalnijverheid. Een gevolg daarvan was dat er sprake was van een sterke bevolkingstoename in en rond het industriegebied. Dit betekende echter niet dat de arbeidsbevolking het voor het zeggen had. Zoals de geschiedenis ons al in vele gevallen geleerd heeft, was Kuregem ook een schoolvoorbeeld van hoe mensen uitgebuit werden. Dit zorgde na verloop van tijd voor heel wat sociale onrust in het gebied. Zo brak er snel een sociale opstand uit, mensen leefden in armoede en epidemies braken uit.

De komst van het slachthuis

Het gebied kende al een enorme groei en alsof dat nog niet genoeg was, bouwde de stad tussen 1836 en 1841 een slachthuis in de buurt van het kanaal. Deze bedrijvigheid kende al vlug heel wat succes wat ervoor zorgde dar in 1888 een groter slachthuis opgetrokken werd. Kuregem was tegen deze tijd uitgegroeid tot een gebied met heel wat economische activiteiten.

Het einde van de industrialisatie

Kuregem werd ook getroffen door het verval van de industrialisatie. Elke fabriek werd geconfronteerd mogelijk faillissement en elke vesting sloot na verloop van tijd zijn deuren. Eigenaars van fabrieken zochten hun redding in de industrieterreinen die gelegen waren langs de autosnelwegen buiten de stad. De sluitingen van heel wat bedrijven zorgden voor heel wat werkloosheid. Huizen werden afgebroken waardoor heel wat buurten getroffen werden door verkrotting. De bevolking verminderde drastisch en nam zijn toevlucht naar het platteland waar ze kon genieten van een rustig en teruggetrokken leven.

Kuregem economisch vandaag

Ondanks de verdwijning van heel wat bedrijfstakken, speelt de economische bedrijvigheid momenteel nog een heel grote rol in Kuregem. De wijk bestaat vooral uit drukkerijen en familiebedrijven. De belangrijkste bron van inkomsten en werkverschaffing in de buurt is het slachthuis. Textiel is ook nog niet volledig verdwenen uit het straat beeld. Heel wat ateliers zijn gelokaliseerd in wijk. Verder is er ook nog wat auto-industrie in de buurt. Heel wat auto’s worden geëxporteerd naar landen in het Midden-Oosten, de Oostbloklanden en Afrikaanse landen.